{"id":56094,"date":"2019-01-25T08:42:01","date_gmt":"2019-01-25T08:42:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.humanitas.net\/?post_type=wiki&p=56094"},"modified":"2019-01-25T08:42:01","modified_gmt":"2019-01-25T08:42:01","slug":"wapn","status":"publish","type":"wiki","link":"https:\/\/www.humanitas.net\/pl\/wiki\/%wiki-categories%\/wapn\/","title":{"rendered":"Wap\u0144"},"content":{"rendered":"
Czym jest wap\u0144?
\nWap\u0144 to najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cy w organizmie minera\u0142. 99% jego ca\u0142kowitej ilo\u015bci koncentruje si\u0119 w ko\u015bciach (gdzie gromadzi si\u0119 w postaci w\u0119glan\u00f3w) i z\u0119bach. Opr\u00f3cz budowania ko\u015bci i utrzymywania ich w dobrej kondycji, wap\u0144 pomaga r\u00f3wnie\u017c zapobiega\u0107 krzepni\u0119ciu krwi. Wspomaga r\u00f3wnie\u017c prawid\u0142ow\u0105 prac\u0119 serca, nerw\u00f3w, mi\u0119\u015bni i innych uk\u0142ad\u00f3w cia\u0142a. Poniewa\u017c nasz organizm nie mo\u017ce sam produkowa\u0107 wapnia, wa\u017cne jest, aby spo\u017cywa\u0107 go wraz z po\u017cywieniem. Niestosowanie si\u0119 do tych zalece\u0144 mo\u017ce powodowa\u0107 os\u0142abienie ko\u015bci, poniewa\u017c to z nich nasze cia\u0142o b\u0119dzie pobiera\u0107 wap\u0144.
\nJaka jest funkcja wapnia?
\nWap\u0144 jest niezb\u0119dny w rozwoju i utrzymaniu w dobrym zdrowiu ko\u015bci i z\u0119b\u00f3w. Ko\u015bci s\u0105 w ci\u0105g\u0142ym procesie przebudowy, kt\u00f3ra obejmuje resorpcj\u0119 i odk\u0142adanie si\u0119 wapnia w nowej tkance kostnej. Tylko 1% wszystkich zasob\u00f3w tego minera\u0142u bierze udzia\u0142 w innych funkcjach, takich jak: kurczenie si\u0119 mi\u0119\u015bni, transmisja nerw\u00f3w, wydzielanie hormon\u00f3w, rozszerzanie naczy\u0144 krwiono\u015bnych i kurczenie si\u0119 naczy\u0144 krwiono\u015bnych.
\nJakie pokarmy s\u0105 bogate w wap\u0144?
\nProdukty spo\u017cywcze s\u0105 najlepszym \u017ar\u00f3d\u0142em wapnia. G\u0142\u00f3wnymi \u017ar\u00f3d\u0142ami tego produktu s\u0105 mleko i jego pochodne, w szczeg\u00f3lno\u015bci ser, jogurt i inne fermentowane produkty mleczne. Minera\u0142 ten wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c w niekt\u00f3rych zielonych warzywach li\u015bciastych, takich jak kapusta peki\u0144ska, jarmu\u017c i broku\u0142y. Jest on tak\u017ce obecny w chlebie, tofu, orzechach, jak r\u00f3wnie\u017c w wielu rybach i skorupiakach (takich jak sardynki, ma\u0142\u017ce czy omu\u0142ki).
\nJakie jest dzienne zapotrzebowanie na wap\u0144?
\nZalecane dzienne spo\u017cycie wapnia wynosi 800 mg. Dawka ta r\u00f3\u017cni si\u0119 jednak w zale\u017cno\u015bci od wieku danej osoby. Co wi\u0119cej, dzienne zapotrzebowanie na wap\u0144 wzrasta u kobiet w ci\u0105\u017cy i podczas karmienia piersi\u0105. Niekt\u00f3re osoby mog\u0105 wymaga\u0107 suplementacji wapnia, aby dostarczy\u0107 organizmowi zalecan\u0105 ilo\u015b\u0107. Jest to szczeg\u00f3lnie wa\u017cne u dzieci, kt\u00f3re nie otrzymuj\u0105 wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci wapnia w swojej diecie, poniewa\u017c s\u0105 one w wieku, kiedy rosn\u0105 i rozwijaj\u0105 struktur\u0119 ko\u015bci.
\nJakie s\u0105 konsekwencje niedoboru wapnia?
\nNiedob\u00f3r wapnia mo\u017ce pozosta\u0107 bezobjawowy przez kr\u00f3tki okres, je\u015bli jednak nie jest prawid\u0142owo leczony, mo\u017ce prowadzi\u0107 do bardzo powa\u017cnych konsekwencji. Wczesne objawy obejmuj\u0105 mrowienie i dr\u0119twienie palc\u00f3w, skurcze mi\u0119\u015bni, drgawki, senno\u015b\u0107, niewielki apetyt i zaburzenia rytmu serca. Po d\u0142u\u017cszym czasie niedoboru mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 osteopenia (zmniejszenie masy kostnej), prowadz\u0105ca do ci\u0119\u017cszego przypadku osteoporozy, a w konsekwencji wi\u0119kszego ryzyka z\u0142ama\u0144 ko\u015bci. Kolejn\u0105 konsekwencj\u0105 braku wapnia w organizmie mo\u017ce by\u0107 krzywica, chocia\u017c zdarza si\u0119 ona cz\u0119\u015bciej w przypadku braku witaminy D. Niedob\u00f3r wapnia mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c dotyczy\u0107 os\u00f3b, kt\u00f3re nie wch\u0142aniaj\u0105 wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci wapnia z powodu niekt\u00f3rych chor\u00f3b, takich jak choroba Le\u015bniowskiego-Crohna, celiakia i po pewnych operacjach jelit.
\nJakie s\u0105 konsekwencje nadmiernego spo\u017cycia wapnia?
\nNadmiar wapnia we krwi mo\u017ce prowadzi\u0107 do niewydolno\u015bci nerek, zwapnienia naczy\u0144 krwiono\u015bnych i tkanek mi\u0119kkich, zwi\u0119kszonego st\u0119\u017cenia wapnia w moczu i kamieni nerkowych. Spo\u017cywanie zbyt du\u017cej ilo\u015bci tego minera\u0142u mo\u017ce tak\u017ce powodowa\u0107 zaparcia i zak\u0142\u00f3ca\u0107 wch\u0142anianie \u017celaza i cynku. Chocia\u017c rzadziej spotykany, istnieje r\u00f3wnie\u017c zwi\u0105zek mi\u0119dzy wapniem a zwi\u0119kszonym ryzykiem zachorowania na raka prostaty i choroby sercowo-naczyniowe.
\nCzy to prawda, \u017ce wap\u0144 mo\u017ce pom\u00f3c w zapobieganiu osteoporozie?
\nNiedob\u00f3r wapnia mo\u017ce zaostrzy\u0107 osteoporoz\u0119; jednak problem ten nale\u017cy rozwi\u0105za\u0107 jak najwcze\u015bniej. Tak naprawd\u0119 konieczne jest zapewnienie odpowiedniego budulca ko\u015bciom w m\u0142odym wieku.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":0,"template":"","wiki-categories":[],"wiki-types":[],"yoast_head":"\n